حسام‌الدین خضری؛مجری : امروز می‌خواهیم درباره پرورش آبزیان در فضاهای کوچک صحبت کنیم؛ کاری که می‌تواند از یک فعالیت خانگی شروع شود و به اشتغال و اقتصاد روستا کمک کند.
در خدمت صالح شمخانی از آبادان هستیم که با حمایت بنیاد حیات و کمیته امداد، طرح پرورش متراکم ماهی را راه‌اندازی کرده است. ابتدا بگویید این کار چیست و چگونه با آن آشنا شدید؟
صالح شمخانی: به شما و بینندگان سلام می‌کنم. صالح شمخانی هستم، از چوبده در شهرستان آبادان. در زمینه پرورش ماهی به‌صورت مشاغل خانگی و روستایی کار می‌کنم.
این طرح در استخرهای پیش‌ساخته و با راهبری بنیاد حیات، زیر نظر کمیته امداد استان خوزستان، در مناطق آبادان، اروندکنار و چوبده اجرا شده است.
مجری: پیش از برنامه توضیح دادید که کار را با یک استخر شروع کردید و در آن ماهی سی‌باس پرورش دادید. از همان شروع برایمان بگویید.
صالح شمخانی: سال ۱۴۰۱ به‌صورت آزمایشی شروع کردیم. از کمیته امداد شهرستان آبادان وام گرفتیم و یک استخر پیش‌ساخته راه انداختیم.
هدفمان ایجاد اشتغال در منطقه بود. زمین‌هایی وجود داشت که بلااستفاده مانده بود و می‌خواستیم کار مفیدی انجام دهیم. نخستین محصولمان ماهی سی‌باس دریایی بود که آن را در استخر پرورش دادیم.
مجری: سی‌باس را بیشتر با پرورش در قفس‌های دریایی می‌شناسیم.
صالح شمخانی: بله. این شیوه پرورش در استخر پیش‌ساخته، آن زمان در خوزستان و شاید در کشور، تجربه تازه‌ای بود.
اواخر خرداد ۱۴۰۱ شروع کردیم و پس از حدود پنج ماه، اواخر آبان برداشت داشتیم. ماهی‌ها به وزن حدود یک کیلوگرم رسیده بودند. بخشی از محصول را در بازار داخلی فروختیم و بخشی هم به کشورهای حاشیه خلیج فارس رفت.
در منطقه ما امکان پرورش در تابستان و زمستان وجود دارد؛ چون به آب شور، لب‌شور و شیرین دسترسی داریم. در فصل گرم سی‌باس پرورش می‌دهیم و در زمستان هم سراغ قزل‌آلا رفتیم.
پرورش قزل‌آلا در همین استخرهای پیش‌ساخته را در آبادان اجرا کردم و محصولش را در ایام نوروز به بازار آبادان رساندیم.
مجری: بعد از آن، کار را چطور گسترش دادید؟
صالح شمخانی: از یک استخر شروع کردم و اکنون نزدیک به نه استخر دارم. چهار نفر از مددجویان کمیته امداد هم در مزرعه من مشغول به کارند.
کارمان به سی‌باس و قزل‌آلا محدود نماند. سال گذشته برای تأمین بچه‌ماهی سی‌باس با مشکل مواجه شدیم و تصمیم گرفتیم در همین استخرها میگو پرورش بدهیم.
دوره پرورش میگو حدود صد روز بود. با پست‌لارو مرحله دوازده شروع کردیم و هنگام برداشت، وزن میگوها به حدود بیست گرم رسید. این کار هم موفق بود و اکنون هم در استخرها میگو پرورش می‌دهم.
مجری: شما در منطقه‌ای که محدودیت‌هایی هم دارد، از یک استخر به نه استخر رسیدید و چند نوع آبزی پرورش دادید. کمیته امداد و بنیاد حیات در این مسیر چه کمکی کردند؟
صالح شمخانی: با وامی که از کمیته امداد گرفتم، توانستم نخستین حوضچه پرورش متراکم را راه‌اندازی کنم. بعد تعداد استخرها را بیشتر کردم و چند نفر از مددجویان هم به کار پیوستند.
در شروع، کسی در اطراف ما نبود که همین کار را انجام داده باشد و بتوانیم از تجربه‌اش استفاده کنیم. خودمان شروع کردیم و تجربه به دست آوردیم.
از سال ۱۴۰۱ تا امروز، در دوره‌های مختلف سی‌باس، قزل‌آلا، میگو و حتی کپور محلی پرورش داده‌ام و خوشبختانه نتیجه گرفته‌ایم.
با موفقیت این تجربه، نزدیک به ۷۵ نفر در منطقه چوبده وارد این کار شده‌اند. بعضی کنار زمین کشاورزی‌شان استخر ساخته‌اند و از آن به‌عنوان ذخیره آب کشاورزی هم استفاده می‌کنند. بعضی هم در حیاط خانه این کار را انجام می‌دهند.
این فعالیت در قالب مشاغل خانگی و روستایی قابل انجام است. مثلاً یکی از اعضای خانواده بیرون از خانه کار می‌کند و عضو دیگر رسیدگی به استخر را بر عهده می‌گیرد. قرار نیست برای هر استخر کوچک نیروی جداگانه یا نگهبان استخدام شود؛ خود خانواده کار را پیش می‌برد.
مجری: اگر کسی بخواهد از حمایت کمیته امداد و بنیاد حیات استفاده کند، از کجا باید شروع کند؟ خودتان چگونه مراجعه کردید؟
صالح شمخانی: مستقیم به واحد اشتغال کمیته امداد شهرستان آبادان رفتم و گفتم می‌خواهم این طرح را برای اشتغال‌زایی در منطقه اجرا کنم.
امکاناتی فراهم کردند و همکاری خوبی داشتند. از کمیته امداد شهرستان آبادان و استان خوزستان تشکر می‌کنم؛ نخستین مجموعه‌ای بودند که در این مسیر دستمان را گرفتند و کار را پیگیری کردند.
مجری: این کار علاوه بر درآمد خانواده، به اقتصاد کشور هم کمک می‌کند. وقتی با یک حمایت، برای حدود ۷۵ نفر در منطقه روستایی شغل ایجاد می‌شود، به ماندن جوانان در روستا هم کمک می‌کند.
خود شما در منطقه مانده‌اید، کار می‌کنید و چرخ اقتصاد روستا را می‌چرخانید. از حضورتان ممنونم و امیدوارم کارتان روزبه‌روز رونق بیشتری بگیرد.