در این بخش گفتگو برنامه؛ به موضوع برنامه مطالعه، حفظ تمرکز در شرایط جنگ، نقش مدرسه و منابع کمک‌آموزشی، اوقات فراغت و تأثیر امکانات مالی پرداخته شد.
امیر جعفری: به بینندگان سلام می‌کنم. امیر جعفری هستم، رتبه ۱۱ کشوری کنکور تجربی سال ۱۴۰۵.
علی جعفری: من هم به بینندگان سلام می‌کنم. علی جعفری هستم، رتبه ۳ کنکور سراسری تجربی سال ۱۴۰۵.
مجری: کدام‌یک بزرگ‌تر هستید؟
یکی از برادران جعفری: من پنج دقیقه بزرگ‌ترم.
مجری: رتبه خوب در کنکور گرفتن افتخارآفرین و رشک‌برانگیز است، اما باید از تلاشتان بگویید. چگونه درس خواندید؟
یکی از برادران جعفری: کنکور تجربی در سال‌های اخیر رقابتی شده است. هر دو از پایه دهم شروع کردیم و مطالعه منظم داشتیم؛ حدود هفت تا هشت ساعت و در روزهای تعطیل هشت تا نه ساعت.
در پایه دوازدهم، وقتی مدرسه نمی‌رفتیم، مطالعه به حدود یازده تا دوازده ساعت می‌رسید. سال ما با جنگ همراه شد و طولانی‌تر شد. در شرایط جنگ هم باید درس می‌خواندیم. ساعت مطالعه قطعاً افت می‌کرد، اما تلاش می‌کردیم انگیزه و استمرارمان را حفظ کنیم. با وجود جنگ، حدود ده تا یازده ساعت مطالعه داشتیم.
مجری: علی، برنامه تو هم احتمالاً مشابه بوده است. بیشتر درباره شرایط جنگ بگو. شنیدن صدای موشک، بمب، انفجار و خبرهای بد، حتماً بر کیفیت مطالعه تأثیر می‌گذارد.
علی جعفری: قطعاً تأثیر دارد. حتی درباره رتبه‌های برتر هم نمی‌توان گفت جنگ بی‌تأثیر بوده است، اما می‌توان اثرش را کمتر کرد.
به نظر من، نظم مهم‌ترین نقش را در کنکور دارد. اگر خودتان را مقید کنید که تا شب مقدار مشخصی درس بخوانید و اجازه ندهید هر اتفاقی برنامه‌تان را تغییر دهد، می‌توانید موفق شوید.
ممکن است ساعت مطالعه کاهش پیدا کند، اما نباید ناامید شد. باید تلاش کرد ساعت مطالعه بیشتر شود و بخش‌های ازدست‌رفته را جبران کرد.
مجری: سخت‌ترین روز این سال چه روزی بود؟ روزی پیش آمد که بگویید امروز دیگر نمی‌خواهم درس بخوانم؟
یکی از برادران جعفری: روزی نبود که صرفاً بگویم امروز سخت است، پس درس را کنار می‌گذارم. اگر دوره سختی، مثلاً جنگ، پیش می‌آمد و احساس می‌کردم به استراحت نیاز دارم، برایش برنامه می‌ریختم؛ مثلاً مشخص می‌کردم دو روز درس نخوانم.
این با اینکه هر روز بگوییم «امروز حالم خوب نیست، درس نمی‌خوانم» فرق دارد. چنین رفتاری باعث می‌شود مطالعه مرتب کمتر و انگیزه پایین‌تر شود. باید روال درس‌خواندن حفظ شود. اگر احساس خستگی می‌کنید، برای استراحت برنامه‌ریزی کنید؛ مثلاً از قبل مشخص کنید در پانزده روز آینده کدام دو روز را استراحت خواهید کرد.
مجری: سؤال دیگر درباره کیفیت مدرسه است. شما اهل زرند کرمان هستید؟
یکی از برادران جعفری: اهل زرند کرمان هستیم و در تهران زندگی کرده‌ایم.
مجری: مدرسه چقدر در موفقیتتان تأثیر داشته است؟ در کنار آن، از چه ساختار کمک‌آموزشی استفاده کردید؟
یکی از برادران جعفری: در پایه‌های دهم و یازدهم در یک مدرسه و در پایه دوازدهم در مدرسه دیگری بودم؛ مدرسه سمپاد درس خواندم.
مدارس با هم فرق دارند و حتی مدرسه‌های سمپاد هم یکسان نیستند. اینکه تصور کنیم همه این مدارس خوب‌اند، درست نیست. من خودم چندان از مدرسه راضی نبودم، اما این دلیل نمی‌شود که آدم تلاش نکند.
هر کسی باید خودش را بررسی کند و ببیند در چه مباحثی ضعف و در چه مباحثی قوت دارد. بخشی را مدرسه پوشش می‌دهد، بخشی را باید خودتان بخوانید، برای بعضی مباحث می‌توانید از مؤسسه کمک بگیرید، برای بعضی کتاب کار کنید و برای بعضی هم از بانک آزمون و منابعی که در فضای مجازی در دسترس است استفاده کنید. به این ترتیب می‌توان اشکالات را برطرف کرد.
یکی از اتفاق‌های خوبِ گسترش فضای مجازی این بوده که منابع کنکور بیشتر در دسترس قرار گرفته است.
مجری: در این یک سال چقدر از فضای مجازی استفاده کردید؟
یکی از برادران جعفری: به‌دلیل اتفاقات دی‌ماه و دو جنگی که داشتیم، تقریباً شش ماه اینترنت نداشتیم و استفاده از فضای مجازی محدودتر شد. بعضی جزوه‌ها و منابع درسی هم روی لپ‌تاپم بود.
اما اگر منظورتان استفاده غیردرسی است، توصیه می‌کنم در این مقطع خبرها را دنبال نکنید و حتی به اطرافیان تان بگویید خبرها را به شما منتقل نکنند. لازم نیست در این مرحله از زندگی، فضای مجازی چنین حضوری داشته باشد.
مجری: الان استفاده می‌کنید؟
یکی از برادران جعفری: بله، الان استفاده می‌کنم و برنامه‌ها را دوباره نصب کرده‌ام.
حسام‌الدین خضری: محمدرضا، نکته‌ای که گفتند نباید نادیده بماند. پاسخ جامعی بود: باید بدانیم در هر درس کجا ایستاده‌ایم. بخشی را مدرسه پوشش می‌دهد و در بخش ضعیف‌تر، بسته به نیاز، باید از کلاس تقویتی، کتاب کمک‌آموزشی یا آزمون استفاده کنیم.
سؤال بعدی درباره اوقات فراغت است. از دهم، روزانه هشت، نه یا ده ساعت درس‌خواندن سخت است. در این میان سرگرمی داشتید؟
یکی از برادران جعفری: انسان نمی‌تواند بدون سرگرمی باشد. اگر کسی بگوید هیچ سرگرمی نداشته، به نظرم درست نمی‌گوید. آدم نمی‌تواند مثل ربات درس بخواند و حتماً به اوقات فراغت نیاز دارد.
توصیه من این است که نوع فراغت در دوران کنکور متفاوت باشد. ممکن است کسی از فضای مجازی لذت ببرد؛ نمی‌گویم بد است، اما در دوران کنکور می‌تواند خسته‌کننده باشد. مثلاً پیاده‌روی تأثیر بهتری دارد.
مجری: خودت پیاده‌روی می‌کردید؟
یکی از برادران جعفری: خودم برای پیاده‌روی وقت نمی‌گذاشتم، اما ورزش می‌کردم؛ در دوران کنکور حدود دو روز در هفته.
مجری: چه ورزشی؟
یکی از برادران جعفری: حرکات اصلاحی برای کمر و گردن، چون ساعت‌های زیادی پشت میز می‌نشستیم. ورزش را حتماً توصیه می‌کنم. همه هم که رتبه تک‌رقمی نمی‌خواهند؛ کسی که هدفش رتبه زیر هزار است، چرا نباید ورزش کند؟
مجری: برای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران تا چه رتبه‌ای امکان قبولی وجود دارد؟
یکی از برادران جعفری: فکر می‌کنم در منطقه یک، رتبه زیر صد امکان قبولی داشته باشد.
مجری: درباره منطقه دو چطور؟
یکی از برادران جعفری: درباره آن اطلاع دقیقی ندارم.
مجری: ظرفیت‌ها و رتبه کشوری هم مؤثر است. امیدواریم در دانشگاه‌های تهران، شهید بهشتی و دیگر دانشگاه‌ها قبول شوید. از ابتدا تصمیم گرفته بودید هر دو رتبه‌برتر شوید؟
یکی از برادران جعفری: دیدیم توانایی‌اش را داریم و می‌توانیم برایش تلاش کنیم. البته اگر رتبه پنجاه هم می‌شدیم، خوشحال بودیم.
مهم این است که در دوران کنکور تلاشمان را بکنیم تا بعداً حسرت نخوریم. اگر نتیجه خوب شد، خوشحال می‌شویم؛ برای ما رتبه پنجاه هم نتیجه خوبی بود.
مجری: سؤال دیگرم درباره توان اقتصادی خانواده است. نمی‌خواهم شغل پدر و مادرتان را بپرسم، اما آیا بنیه مالی خانواده بر نتیجه کنکور تأثیر دارد؟
یکی از برادران جعفری: در میان رتبه‌های برتر، بارها افرادی از مناطق محروم دیده‌ایم. برای نمونه، سال گذشته رتبه پنج از یکی از شهرستان‌های زنجان بود. از جیرفت و شهربابک کرمان هم رتبه‌های خوب می‌بینیم.
اگر توان مالی شرط لازم بود، نباید چنین اتفاق‌هایی می‌افتاد. اگر انگیزه داشته باشید و تلاش کنید، بدون بنیه مالی قوی هم می‌توانید موفق شوید.
برادر دیگر: بنیه مالی قطعاً تأثیر دارد، اما می‌توان اثر آن را با تلاش، استمرار و نظم جبران کرد.
مجری: برای کسانی که امسال کنکور دارند چه توصیه‌ای دارید؟
یکی از برادران جعفری: خیلی دنبال حاشیه‌ها و خبرها نروند. ممکن است در کشور یا زندگی شخصی اتفاق‌هایی بیفتد که فرد نقشی در آنها ندارد. تلاش کنند تمرکزشان را حفظ کنند و درس‌خواندن را ادامه دهند. اگر درس بخوانند، نتیجه می‌گیرند.
برادر دیگر: توصیه من هم همین است. ما دانش‌آموزیم؛ باید سعی کنیم روی کار خودمان تمرکز کنیم.
مجری: این صحبت درباره تمرکز، مرا به یاد کتاب «پیگیر اخبار نباشید» از رولف دوبلی انداخت. ممکن است فکر کنیم اگر دائماً خبرها را دنبال نکنیم، عقب می‌مانیم، اما گاهی با کنارگذاشتن این پیگیری مداوم متوجه می‌شویم اتفاق خاصی نیفتاده و حتی روحیه‌مان بهتر شده است.
از حضورتان ممنونیم. امیدواریم موفق باشید. در پایان باید گفت عدد رتبه به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست؛ مهم این است که ده سال بعد کجا ایستاده باشید و چه نقشی برای کشورتان ایفا کنید