در گفتگوی این بخش از برنامه به مناسبت هفته فراجا به بررسی پلیس من، خدمات جدید، کلانتری و پاسگاه سیار، گذرنامه غیرحضوری و مشارکت مردم به میزبانی حسام الدین خضری مجری برنامه پرداخت.
سردار دولتخواه: وقتی مأموریت‌های سازمان بزرگی مثل پلیس را بررسی می‌کنید، با تنوع زیادی روبه‌رو هستید؛ از خدمات عمومی و مأموریت‌های انتظامی تا حوزه سایبری. گستره جغرافیایی کشور هم وسیع است. همه اینها به سامانه‌های مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات نیاز دارند.
چیزی که مردم می‌بینند، در اصطلاح فنی «لایه خدمت» است. پشت این لایه، زیرساخت شبکه، سامانه‌ها، بانک‌های اطلاعاتی و مراکز داده قرار دارد. این مجموعه باید یکپارچه و برخط کار کند تا هم مأموریت پلیس در جامعه انجام شود و هم مردم بتوانند خدمات دریافت کنند.
فناوری اطلاعات و ارتباطات در مجموعه انتظامی چنین نقشی دارد.
مجری: مردم نتیجه این کار را در خدمات می‌بینند، اما شاید گروه بزرگ فنی و زیرساخت پشت آن را نبینند. به آنها هم خداقوت می‌گوییم.
امسال در هفته فراجا چه خدماتی رونمایی شده است؟
سردار دولتخواه: هر سال به مناسبت هفته فراجا، بخشی از اقدامات شاخص پلیس رونمایی می‌شود که تعدادی از آنها مربوط به فناوری اطلاعات است.
راهبرد پلیس این است که تا جای ممکن خدماتش را غیرحضوری کند؛ یعنی مردم فارغ از زمان و محل حضورشان، در خانه، خیابان یا سفر، بتوانند خدمات موردنیاز را دریافت کنند.
هر سال تعدادی از خدمات حضوری را به غیرحضوری تبدیل می‌کنیم. بخشی از آنها از طریق درگاه‌های پلیس ارائه می‌شود و مهم‌ترین بستر، برنامه کاربردی «پلیس من» است. خدمات جدید و به‌روزرسانی‌ها در این برنامه قرار می‌گیرد.
امسال هم دوازده خدمت ارائه شده که مردم با به‌روزرسانی «پلیس من» می‌توانند به آنها دسترسی پیدا کنند.
مجری: خود من هم این برنامه را روی تلفن همراهم دارم و از آن استفاده می‌کنم.
در جنگ‌هایی که پشت سر گذاشتیم، دشمن تلاش کرد ارتباط مردم با فراجا را قطع کند؛ از حمله به کلانتری‌ها تا تلاش‌های احتمالی در فضای سایبری. قطع ارتباط مردم با سامانه‌ای مانند ۱۱۰ می‌توانست مشکلات زیادی ایجاد کند، اما تلاش شبانه‌روزی همکاران شما مانع آن شد. در این زمینه چه اقداماتی انجام دادید؟
سردار دولتخواه: با وجود تلاش‌هایی که برای آسیب‌زدن به خدمات و مختل‌کردن مأموریت پلیس انجام شد، انسجام مجموعه، از فرماندهی تا همکاران حاضر در خیابان، باعث شد خدمات ادامه پیدا کند.
در تمام این مدت، شماره‌گذاری حتی یک روز هم قطع نشد. نقل‌وانتقال خودرو انجام شد و متقاضیان گذرنامه هم خدمات دریافت کردند.
بعضی از مقرهای پلیس، از جمله کلانتری‌هایی که به مردم خدمت می‌دادند، آسیب دیدند. این تجربه باعث شد از ظرفیت فناوری بیشتر استفاده کنیم. یکی از طرح‌هایی که امسال رونمایی کردیم، «هر گشت انتظامی، یک کلانتری سیار» است.
با این طرح، خدماتی که قبلاً مردم برای دریافتشان باید به یک کلانتری مشخص می‌رفتند، می‌تواند از داخل خودروی گشت هم پیگیری شود.
در پلیس راه نیز همین کار انجام شده است. پاسگاه‌های پلیس راه وظیفه پایش و کنترل ناوگان حمل‌ونقل عمومی بار و مسافر را دارند. اکنون یک گشت پلیس راه می‌تواند نقش پاسگاه سیار را داشته باشد و خدمات مربوط به کنترل اتوبوس‌ها و کامیون‌ها را در جاده انجام دهد.
این کار به‌واسطه زیرساخت‌هایی است که در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات فراهم شده است. طرح کلانتری سیار و پاسگاه سیار پلیس راه اجرا شده و در این زمینه مشکل خاصی نداریم.
مجری: در خلال صحبت شما، برنامه «پلیس من» را باز کردم. خدماتی مانند استعلام خلافی و گذرنامه در آن وجود دارد و برای کسانی که در طول روز مشغله دارند، خیلی کمک‌کننده است.
در ایام اربعین هم بخشی از درخواست‌های گذرنامه از طریق همین برنامه ثبت شد، درست است؟
سردار دولتخواه: بله. در ایام اربعین، بیش از یک میلیون و صد هزار گذرنامه زیارتی از این مسیر صادر شد؛ بدون اینکه هم‌وطنان به جایی مراجعه کنند. درخواست را در برنامه ثبت کردند، مراحل لازم انجام شد و گذرنامه را در خانه تحویل گرفتند.
درخواست تعویض گذرنامه عادی را هم می‌توانند از همین طریق ثبت کنند و بدون مراجعه حضوری، گذرنامه‌شان را دریافت کنند.
تلاش می‌کنیم خدمات این برنامه روزبه‌روز بیشتر شود. اکنون بیش از پنجاه خدمت در آن ارائه می‌شود.
مجری: آیا امکان گزارش تخلف هم در برنامه یا سامانه‌های شما وجود دارد؟ مثلاً کسی نخواهد تلفنی صحبت کند و بخواهد گزارشش را مکتوب بفرستد.
خود من تجربه گزارش تخلف رانندگی و رسیدگی سریع به آن را داشته‌ام. می‌خواهم بدانم برای ثبت گزارش در این بسترها هم زیرساختی در نظر گرفته شده است؟
سردار دولتخواه: مشارکت مردم یکی از طرح‌های کلان هوشمندسازی پلیس است؛ هم در کمک به فعالیت‌های پلیسی و هم در ارائه نظر برای اصلاح فرایندها.
در کشور هرجا توانسته‌ایم مسئله بزرگی را حل کنیم، مشارکت مردم نقش داشته است. در حوزه پلیس هم همین‌طور است.
در رونمایی‌های امسال، دو مورد مشخص برای مشارکت مردم پیش‌بینی شده است. یکی مربوط به فوریت‌های ۱۱۰ است. پس از تماس، پیامکی برای فرد ارسال می‌شود تا بتواند درباره خدمتی که دریافت کرده نظر بدهد.
همچنین وقتی مأمور به محل می‌رسد، امدادخواه باید کدی را که برایش ارسال شده به مأمور اعلام کند تا ادامه فرایند ممکن شود. به این ترتیب، هم مشارکت مردم وجود دارد و هم امدادخواه در جریان رسیدگی قرار می‌گیرد.
برای مراجعه به مقرهای پلیس هم طرحی آغاز شده که در بیرون از مقر، کد QR نصب می‌شود. مردم می‌توانند از طریق آن در نظرسنجی شرکت کنند و برای بهترشدن خدمات به ما کمک کنند.
مجری: من همین حالا برنامه را به‌روزرسانی کردم. ظاهر آن هم تغییر کرده و استفاده از آن راحت‌تر شده است.
سردار دولتخواه: دسته‌بندی‌ها را موضوعی کرده‌ایم. قبلاً بیشتر بر اساس بخش‌های پلیس بود، اما اکنون کاربر می‌تواند مستقیم به موضوع موردنیازش، مثلاً گذرنامه یا راهنمایی و رانندگی، مراجعه کند.
مجری: این تغییر، استفاده از برنامه را ساده‌تر کرده است. در بخش سرقت، موضوع وسیله نقلیه و وسایل نقلیه مکشوفه را می‌بینم. بخشی هم برای کلاهبرداری کارت‌به‌کارت وجود دارد؛ مسئله‌ای که متأسفانه این روزها در فضای مجازی زیاد اتفاق می‌افتد.
پیامکی هم که پس از گزارش به ۱۱۰ ارسال می‌شود، کد رهگیری دارد و کمک می‌کند خودمان وضعیت رسیدگی را دنبال کنیم.
از مردم چه درخواستی دارید؟ برای بهترشدن این خدمات چه کاری می‌توانند انجام دهند؟
سردار دولتخواه: درخواست ما این است که مردم در امور مربوط به مأموریت‌های پلیسی مشارکت کنند و مشکلات و نظرهایشان را دقیق اطلاع دهند تا بتوانیم فرایندها و خدمات را بهتر کنیم.
نرم‌افزار در نسخه‌های مختلف به بلوغ می‌رسد. ممکن است در نسخه اول، بعضی مسائل پیش‌بینی نشده باشد. ساده‌بودن استفاده، سرعت و سایر ویژگی‌ها به زیرساخت و ملاحظات فنی، امنیتی و ایمنی نیاز دارد.
نظرهای مردم به ما کمک می‌کند این فرایندها را اصلاح کنیم. از عموم کاربران می‌خواهیم پیشنهاد بدهند و به‌ویژه از نخبگان فناوری اطلاعات انتظار داریم همکاری بیشتری داشته باشند.
مجموعه‌های دانشگاهی و شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند در اجرای طرح‌ها و پروژه‌های فناوری اطلاعات مشارکت کنند یا برای حوزه‌های پلیسی پیشنهاد بدهند. از این همکاری استقبال می‌کنیم.
مجری: به همکاران متخصص شما که در لباس فراجا برای امنیت و خدمات‌رسانی تلاش می‌کنند خداقوت می‌گوییم. هفته انتظامی را به خودشان و خانواده‌هایشان تبریک می‌گوییم و از حضور شما ممنونیم.
سردار دولتخواه: من هم از شما، همکارانتان و بینندگان تشکر می‌کنم. امیدوارم هم‌وطنان در همه حوزه‌ها به پلیس کمک کنند و مشارکت داشته باشند.